विद्यालयको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको राजधानी काठमाडौबाट करिब २९ कि.मि.उत्तर पूर्व तथा जिल्ला सदरमुकाम चौताराबाट पनि करिब २९ कि.मि. पश्चिममा समुन्द्र सतहदेखि १३५९ मिटर उचाईमा २७.८१^० अक्षांश र ८५.५१^० देशान्तरमा रहेको छ । जिल्लाकै ऐतिहासिक थुम मानिने सिन्धुपाल्चोक जिल्लाकै .नामाकरण गर्न सफल सिन्धुकोट गाविस, हाल मेलम्ची न.पा.वडा नं. ५,  को बीचमा वि.सं.२००६ साल बैशाख ५ गते भाषा पाठशालाका रुपमा स्थापित विद्यालय नै हालको श्री सिन्धुपुरानागाउँ मावि हो । राणाकालको अवसान र प्रजातन्त्रको गर्भधारणको संघारविन्दुमा स्थापना गरिएको यो विद्यालयले स्थापनाका लागि यसै गा.वि.स.का तत्कालिन समाजसेवी श्री टिकानिधि सिग्देल, टिकामाधव सिग्देल,हिरालाल भट्टराई, अनिरुद्र सिग्देलको सक्रियतामा रहेको पाइन्छ । भवनविनाको विद्यालय स्वीकृत भएको र पठनपाठनका लागि सिन्धुकोट–२, तेजनाथ लुईटेलको घरमा पठनपाठन कार्य सुरु भएको अध्यापनका लागि सिन्धुकोट–२, निवासी वेदविलास सिग्देललाई नुवाकोट समुन्द्रटारबाट सरुवागरी ल्याइएको पाइन्छ । सो पछि जिमल टिकामाधव सिग्देलको सक्रियतामा सिन्धुकोट–२ स्थित घर्तीको चौरमा विद्यालय भवन निर्माण गरिएको र १० बर्षपछि बर्षातको पानीले उक्त भवन लडेपछि सोही चौरको सल्लाको बोटमुनि पठनपाठनको कार्य गर्न बाध्य भएको पाइन्छ । भाषा पाठशाला भएतापनि पछि विद्यालयमा संस्कृत  र कर्मकाण्डको विषयहरु पढाउन थालेको पाइन्छ । वि .सं २०२१ सालमा पुरानागाउँस्थित टारमा ६ कोठे नयाँ भवन निर्माण गरी पठनपाठन कार्य सुरु गरेको देखिन्छ । वि. सं.२०२६ सालमा पुनः बर्षातको पानीले उक्त भवन लडेपछि घर्तीकै चौरमा पठनपाठन सुरु गरेको देखिन्छ ।

रा.शि.प.यो २०२८ यस जिल्लामा २०३० सालबाट लागु भएपछि बि.सं.२०३० सालमा कक्षा १–३ सञ्चालन गर्नेगरी प्राथमिक विद्यालयका रुपमा स्वीकृति दिएको देखिन्छ । विद्यालय अगाडि बढाउने क्रममा वि.सं. २०३२ सालमा यसै ठाउँमा ६ कोठे विद्यालय भवन निर्माण भएको पाइन्छ । यसैक्रममा २०३३ श्रावण ४ गते तत्कालीन जिशिका सि.पा. चौताराबाट निमावि स्वीकृत, २०३७ फल्गुण ९ गते प्रस्तावित मावि तह स्वीकृत, २०३८ पुस ७ गते जिशिका सि.पा. चौताराबाट मावि स्वीकृत दिएको पाइन्छ । यसरी विद्यालयको तह वृद्धि सगैँ भवनको खाँचो परेको हुँदा २०३६ सालमा समाजसेवी एवं वुद्धिजीवीश्री दीपबहादुर रायमाझीको सक्रियतामा रोहिणीराज सिग्देलले प्रदान गरेको १ रोपनी जग्गामा हालको १० कोठे भवन वि.सं.२०३६ साल पुस २७ गते तत्कालीन जिशिअ श्री. चन्द्रबहादुर खड्काज्यू बाट शिलान्यास गरिएकोले यो विद्यालयको जन्मदिवस आजको दिनमा मनाउंदै आएको देखिन्छ । उक्त भवन निर्माणमा श्री चन्द्रबहादुर रायमाझी, श्री चन्द्रबहादुर नेपाल र मुरली पाख्रीनले निःशुल्क रुपमा गाह्रो लगाएको देखिन्छ ।  विद्यालयले विकासको क्रममा विभिन्न आरोह अवरोह पारगर्दै आउँदा वि.सं. २०५० साल तिर शिक्षकहरुले तलबसमेत खान नपाएको कटु यथार्थ पनि विद्यालयको अभिलेखमा पाइन्छ । यसै क्रममा विद्यालयको प्र.अ. रवि घिमिरेज्यूको आगमन  र एक्सन नेपालमा कार्यरत तत्कालीन स्थानीय कर्मचारी माधवप्रसाद सिग्देल सक्रियतामा विद्यालयले आर्थिकरुपमा सबलता प्राप्त गरेको देखिन्छ । वि.सं.२०५७ सालबाट विद्यालयको विकास र विस्तार गर्ने क्रममा शैक्षिक स्थितिमा निकै फड्को मारेको देखिन्छ। शैक्षिक फड्को मार्ने क्रममा यस विद्यालयमा स्थानीय शिक्षक कुमारप्रसाद खतिवडाको नियुक्ति संगै विद्यालयले योजनावद्ध र संस्थागत विकास भएको देखिन्छ। इतिहासमा कतिपय समयमा एसएलसी परीक्षामा नील समेत भएको देखिन्छ । वि.सं.२०३८ सालमा मावि भएको यो विद्यालयले लामो समयसम्म सफल नेतृत्व प्राप्त गर्न नसकी जीर्ण अवस्थामा बसेको देखिन्छ । यसै क्रममा २०६२ साल असार २३ गतेबाट यो विद्यालयमा १०+२ वा उच्च मावि सञ्चालित हुँदै अहिलेसम्म आशातीत उपलब्धि प्राप्त गर्न सफल रहेको देखिन्छ।

विद्यालयका महत्वपूर्ण दिनहरुः

क्र.सं.	मिति	सञ्चालित तह
१	२००६ बैशाख ५ गते	भाषापाठशाला स्थापना
२	२०३० चैत्र	प्रावि तह स्वीकृत
३	२०३३ श्रावण ४ गते	निमावि तह स्वीकृत
४	२०३७ फाल्गुण ९ गते	प्रस्तावित मावि तह स्वीकृत
५	२०३८ पुस ७ गते	मावि तह स्वीकृत
६	२०६२ असार २३ गते	१०+२ तह स्वीकृत

 विद्यालयका संस्थापकहरु अध्यक्षहरु:

तह	संस्थापक अध्यक्ष
प्रा. वि.	टिकामाधव सिग्देल/ हिरालाल भट्टराई
नि.मा.वि	हरिप्रसाद सिग्देल
मा.वि.	दीपबहादुर रायमाझी
१०+२	कुमारप्रसाद खतिवडा